تاریخچه ارزش پول ایران- The Value of Iran's Money

تاریخچه ارزش پول ایران- The Value of Iran's Money
گردآورنده: سارا باقری نژاد
بازدید: 629

این روزها بیشترین مسئله ای که ذهن مردم را درگیر خود کرده است مسئله ارزش پول ایران است . چرا که کاهش یا افزایش ارزش پول تاثیر به شدت زیادی بر روی زندگی روزمره مردم یک کشور می گذارد و ریشه این تاثیر برمیگردد به نوسانات ارزش پول کشور نسبت به ارز جهانی مانند دلار و یورو . در این قسمت می پردازیم به بررسی ارزش پول ایران در چند سال اخیر.
 در زمان شاه طهماسب صفوی یعنی در حدود سده شاهزدهم میلادی نام واحد پول ایران ثبت شده با نام شاهی بوده است که می توان اینطوری قیاس گرفت که هر 200 شاهی برابر با یک تومان بوده است.  


براساس سفرنامه های ثبت شده در تاریخ اینگونه ذکر شده است که درآن زمان هر شاهی برابر با یک شیلینگ انگلیس بوده است.هر پوند هم برابر با بیست شیلینگ است.پس در نتیجه هر تومان انگلیس برابر با ده پوند انگلیس بوده است . و این یعنی ارزش پول ایران را به راحتی میتوانستیم 10 برابر ارزش پول انگلیس دانست!


 در حدود دو سده پس از آن یعنی در سده هجدهم میلادی روند کاهشی ارزش پول ایران آغاز شد. به گونه ای که ارزش پول انگلیس افزایش پیدا کرد و ارزش پول ایران کاهش یافت.طوریکه در زمان قاجار ارزش پول ایران به این صورت تغییر کرد که هر 2 پوند انگلیس برابر یک تومان ایران شد .این در حالی بود که هر پوند انگلیس برابر با 25 فرانک انگلیس و 10 روپیه هند بوده است.در همین دوره هر تومان ایران برابری میکرد با دو دلار و پنجاه سنت آمریکا .
در سال 1288 به دلیل قحطی قابل توجهی که در ایران به وجود آمد سیر نزولی ارزش پول ایران ادامه پیدا کرد و حتی تشدید یافت . 


(تا زمانیکه ناصرالدین شاه به قتل رسید یعنی در سال 1893) . لازم به ذکر است که دو سال پیش از کشته شدن ناصر الدین شاه ارزش هر 32.5 قران با یک پوند برابری میکرد. که البته این نسبت ثابت نمانده و پس از 2 سال یعنی پس از کشته شدن ناصرالدین شاه ارزش قران کم تر گشته و این نسبت به 48.5 قران به یک پوند رسید  .این اتفاق در سال 1891 رسید. در این زمان ارزش هر یک تومان برابر با 10 قران بود.یعنی می توان گفت که در اواخر سال‌های سلطنت ناصرالدین شاه هر پوند حدود 3 برابر تومان ایران بود و پس از کشته شدن ناصر الدین شاه به 4 برابر رسید! 


در این میان انقلاب مشروطه پیش آمد که باعث شد ارزش هر پوند انگلیس به 6 برابر بیشتر از ارزش پول ایران(قران) برسد. این روند همینطور ادامه پیدا میکند تا اینکه در سده نوزدهم و بیستم و تا زمان جنگ زمانی اول هر 5 دلار آمریکا با 1 پوند انگلیس برابری کرد.پس می توان اینطور بیان کرد که در زمان مظفرالدین شاه ارزش هر دلار آمریکا و هر تومان با هم به تساوی اقتصادی رسیدند.


بعد از گذشت این دوره میرسیم به سقوط رضاخان، این اتفاق همزمان با حضور و ورود گروه‌های متفقین به ایران همراه شد(در سال 1320).در این زمان نسبت ارزش دلار آمریکا به تومان ایران 1 به 1.5 بود.2 سال بعد از آن یعنی درزمان دکتر مصدق و کودتای 28 مرداد این نسبت به گونه ای دیگر تغییر کرد .طوریکه هر 9 تومان ایران برابر یک دلار امریکا شد و هر 23 تومان برابر با یک پوند. 

 


تا جاییکه در زمان پهلوی و اواخر سلطنت محمدرضا ، صادرات نفت رشد بسیار زیادی پیدا کرده و در اصل به نقطه اوج خود رسید.در این دوره هر تومان ایران برابر یک هفتم دلار آمریکا و یک دهم پوند انگلیس بود. 
این روند کاهشی ارزش پول ایران همانطور که همه شاهد هستیم متاسفانه ادامه پیدا کرده است تا اکنون که در جریان هستیم ، ارزش هر دلار آمریکا تقریبا برابرست با 17 هزار تومان ایران که رقمی بسیار قابل توجه است. 
 

لینک های مرتبط:

ایا درباره این مطلب سوال یا نظری دارید؟ با ما درمیان بگذارید